TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA ERGOTERAPİ

ERG. ASLI ZEYNEP ŞAHİN

Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) cinayetler, doğal afetler, kazalar, savaşlar gibi hayatı tehdit eden herhangi bir olayın neden olduğu travmatik ve karmaşık bir durumdur. En sık görülen belirtileri arasında; kabuslar, flashbackler, olayın olumsuz ve tekrarlayan düşünceleri ve aşırı uyarılma hali vardır. Belirtiler her birey için farklıdır, ancak etki her zaman aynıdır; TSSB kişinin normal yaşamını aylarca hatta yıllarca  engelleyebilir.

‘’Travma zamanın dokusunu yok eder. Normal zaman akışında bir andan diğerine, gün doğumundan gün batımına, doğumdan ölüme geçersiniz. Travmadan sonra ise, kendinizi bir çemberin içinde hareket ediyormuş, bir girdaba geri çekiliyormuş gibi hisseder veya kendinizi bir lastik top gibi şimdiki andan geçmişe zıplarken bulursunuz. Travmatik evrende maddenin temel kanunları askıya alınmıştır: tavanda dönen pervane helikopter olabilir, araba egzozu bir anda hardal gazına dönüşebilir.’’

DavId J. MorrIs The EvIl Hours: A BIography of Post-TraumatIc Stress DIsorder

TSSB birçok kişide; gergin ruh hali, sinirli veya endişeli hissetme, kolay irkilme, huzursuz hissetme, konsantre olmakta zorlanma, yemek yeme ve uyumakta sorun yaşamaya sebep olur. Fakat tam tersi olarak, bazı kişiler uyuşuk ve yaşamdan kopuk hissedebilir. Etraflarındaki şeylerin gerçek olmadığını ve bedenlerinden veya düşüncelerinden kopmuş olduklarını hissedebilirler veya duygularını hissetmekte zorlanabilirler. 

TSSB’yi tanımak ve uygun profesyonel yardımı almak birçok nedenden dolayı zor olabilir; Kişi kendini suçlu veya anormal hissedebilir, kendi başına baş etmesi gerektiğini düşünebilir, başkalarına olan güvenini yitirmiş ve dünyanın tehlikeli bir yer olduğunu hissedebilir. Bu gibi birçok nedenden dolayı tedavinin önünde önemli engeller vardır.

Ergoterapistler TSSB Rehabilitasyonuna Nasıl Yardımcı Olur?

Ergoterapistler, kişinin zayıf ve güçlü yönlerini, değerlerini, ilgilerini, becerilerini ve zorluklarını analiz ederek öz bakım, serbest zaman ve üretkenlik alanlarındaki işleve odaklanır. Ergoterapi, fiziksel ve zihinsel engellerin ötesine bakar ve bireylerin yaşamlarındaki anlamlı aktivitelere katılmalarına yardımcı olmak için danışanlar ve aileleri ile birlikte çalışır. 

TSSB’ den kurtulmak, kişiden sıkı çalışma ve bağlılık gerektiren zor bir süreçtir. Ergoterapistler bu süreci kolaylaştırmaya yardımcı olur ve etkili başa çıkma stratejileri, faydalı alışkanlıklar, pratik bilgiler ve etkili problem çözme stratejileri ile kişinin normal yaşamına daha hızlı dönebilmesini sağlar.

  • Spesifik zorlanma alanlarını (konsantrasyon, dikkat, anksiyete, dürtüsellik, bölünmüş dikkat) anlamaya yardımcı olacak değerlendirmeler yapar.
  • Stres, ağrı ve uyku bozukluğu gibi olumsuz semptomlarla başa çıkmanın pratik ve farmasötik olmayan yollarını öğretir. 
  • Sağlıklı ve anlamlı aktivitelere katılımı artırarak madde bağımlılığı gibi sağlıksız aktivitelerin yerini almasına yardımcı olur.
  • Hedef okupasyonlara katılımı kolaylaştırmak için bireyin evine veya işyerine gidip bireyin ailesi ve / veya işvereniyle görüşerek “uygulamalı” yaklaşımları kullanır.

TSSB Rehabilitasyonunda Ergoterapi Müdahaleleri

Genel olarak, TSSB rehabilitasyonunda ergoterapinin odak noktası travma sonucunda bireyin etkilenen günlük yaşam aktivitelerini iyileştirmek ve anlamlı aktivitelere katılmasını sağlamaktır. Bireyin yaşam kalitesini iyileştirme yolunda anlamlı ve amaçlı aktivitelere katılımı teşvik eder.

Psikoeğitim

Tedavinin başlangıcındaki psikoeğitim bileşeni; travmatik olayları tanımlama, travmaya verilen ortak tepkileri ve sempatik sistemin stres tepkisini açıklama ve TSSB’nin sürdürme faktörleri olan kaçınma davranışı , güvenlik davranışları ve yararsız inançların rolü hakkında bireyleri bilgilendirme seanslarını içerir.

Yeniden Etkinleştirme ve Yeniden Bağlanma

Travmadan kurtulanlar, genellikle günlük yaşamlarının birçok alanında işlevsel bozukluklar ve uyumsuz başa çıkma stratejileriyle kendini gösterir. Günlük yaşam aktivitelerinde kişiyi yeniden etkinleştirmek ve aktivitelere yeniden katılımını kolaylaştırmak için ergoterapist, sağlıklı ve dengeli bir yaşam tarzını yapılandırarak rutin oluşturur ve günlük yaşamına devam etmesi konusunda kişiyi destekler (düzenli egzersiz, rahatlama ve farkındalık uygulamaları, uyku hijyeni stratejileri, optimum beslenme vb.).

Aile aktiviteleri, arkadaşlarla yeniden bağlantı kurma, sosyal ve toplumsal etkinliklere katılma veya daha önce zevk aldığı eğlence aktivitelerine (örn. Sessiz hobiler, açık havada eğlence, gönüllü çalışma vb.) katılımı teşvik etmeye odaklanır.

Başa Çıkma Stratejileri ve Semptom Yönetimi Eğitimi

Bireyin başa çıkma stratejilerini gözden geçirerek zorlandığı durumlarda doğru problem çözme ve başa çıkma stratejilerini kullanmasına yardımcı olur. Klinik ortamda öğrenilen stratejilerin genelleştirilmesini destekler, böylece danışan bu stratejileri evde ve toplumda uygulayabilir. 

Duyguları Anlamak

Duyguları anlamak, belirtileri yönetmeye yardımcı olur. Uygun bir duygusal tepki ile işlevsiz olanı ayırt etmek, TSSB olan bireyler için bir zorluk olabilir. Ergoterapistler, bireye duygularını daha iyi anlamasına yardımcı olacak ilkeleri ve becerileri öğretir.

İşe Dönüş Desteği

İşyerinde travma geçiren bazı danışanlar TSSB semptomları düzeldikten sonra işe dönüş desteğine ihtiyaç duyabilir.

Yaratıcı Sanat Terapisi

Travmadan kurtulanlar, hissettiklerini tanımlayacak kelimelere sahip olmayabilir. Dans, çizim veya rol yapma yoluyla duygunun yaratıcı ifadesi, kişinin duygularını daha iyi anlamasını ve yaratıcı başa çıkma stratejileri kullanmasını sağlar.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: