OBEZİTE VE ERGOTERAPİ

ERG. MELİKE AYDIN

Obezite ve aşırı kiloluluk, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından sağlığa zarar verebilecek anormal veya aşırı yağ birikimi olarak tanımlanmaktadır. Obezite, sağlığı olumsuz etkileyen kompleks ve multifaktöryel bir hastalıktır ve vücuda besinlerle alınan enerjinin harcanan enerjiden fazla olmasından kaynaklanır. Vücut yağ kütlesinin, yağsız vücut kütlesine oranla artması ile karakterize olan kronik bir hastalıktır.

Obezite birçok sağlık sorununa neden olarak yaşam kalitesini ve süresini olumsuz etkileyen, çeşitli bozukluklara ve hatta ölümlere yol açabilen önemli bir sağlık problemidir. Peki, biz bunun ne kadar farkındayız?

Yemek yemek elbette oldukça keyifli ve mutluluk veren bir aktivitedir ayrıca beslenme, yaşamamız için de bir gerekliliktir. Kutlama sofralarında, kalabalık davetlerde kimi zaman da moraller bozuk olduğunda bir araya gelerek abur cuburlara gömülmüşken o son dilimi gerçekten yemeli miydik? Her gün bir şeyler tüketirken obezite riskinin neresinde olduğumuzu düşünüyor muyuz?

Obezitenin değerlendirilmesinde beden kütle indeksi (BKİ) kullanılarak sınıflandırılması yapılmaktadır. BKİ, kilogram cinsinden ağırlığın boyun metre karesine (kg/m2) bölünmesiyle hesaplanmaktadır. BKİ, yararlı bir indekstir fakat kaba bir kılavuz olarak düşünülmelidir çünkü bireylerin kiloları ve boyları aynı olsa bile yağ yüzdeleri farklı olabilmektedir.

Günümüzde önlenebilir ölümlerin sigaradan sonra gelen en önemli nedeni obezitedir. Dünya Sağlık Örgütü obeziteyi en riskli on hastalıktan biri olarak kabul etmiştir. DSÖ verilerine göre, 2016 yılında 18 yaş ve üstü yetişkinlerin %39’u fazla kilolu ve %13’ü obezdi. 

2010 yılında yapılan çalışmaya göre Türkiye’de obezite sıklığı %32 bulunmuştur. Erkeklerde kilo fazlalığının, kadınlarda ise obezitenin daha yaygın olduğu saptanmıştır.

Obezitenin tedavisi ise bireyin kararlılığı ve etkin olarak katılımını gerektiren, uzun ve süreklilik arz eden bir süreçtir. Obezitenin etiyolojisinde pek çok faktörün etkili olması, bu hastalığın önlenmesi ve tedavisini güç ve karmaşık hale getirmektedir. Bu nedenle obezite tedavisinde ekip olarak çalışılmalıdır. Ergoterapistler de bu ekibin bir parçası olmalıdır.

Obezite hastaları, fiziksel, duygusal, sosyal ve rollerin işlevselliği açısından çeşitli fonksiyon kısıtlamaları yaşarlar. Ayrıca obezitenin fiziksel etkilerine ek olarak bu duruma yönelik toplumsal damgalama da engelleyici bir faktördür. Ergoterapistler bireyi holistik olarak ele alırlar ve müdahale planı oluştururlar.

Yorgunluk, sınırlı hareket aralığı, nefes darlığı, kronik ağrı ve obezite ile ilişkili depresyon, günlük yaşam aktiviteleri, istihdam ve serbest zaman aktiviteleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir.

Obezite hastaları için ergoterapi müdahalesinin ortak hedefleri arasında öz bakım becerilerinin oluşturulması veya eski haline getirilmesi, günlük yaşam aktiviteleri becerileri, artan benlik saygısı, serbest zaman aktivitelerinin çeşitlendirilmesi, sağlıklı rutinler oluşturma ve cilt koruması yer alır. Bunlara ek olarak, terapist, kişisel hedefler geliştirmek ve danışanın hoşuna giden ve uyacağı bir program tasarlamak için danışanla birlikte çalışır.

Obezite sürecinin yönetiminde ergoterapi müdahaleleri;

-Yaşam stilinin yeniden düzenlenmesi ile sağlıklı yeme ve aktivite programının oluşturulması,

-Problem çözme eğitiminin verilmesi,

-Adaptif yardımcı cihazların önerilmesi ve eğitiminin verilmesi,

-Ergonomik düzenlemelerin yapılması,

-Enerji koruma tekniklerinin anlatılması,

-Aquaterapi eğitimi almış terapistler ile suyun vücut ağırlığını ve eklemlerdeki stresi azaltma özelliğini kullanarak aktivitelerin daha rahat gerçekleştirilmesi için alıştırmalar yapılması,

-İlerlemenin önündeki kişilerarası engellerin kaldırılması için sosyal beceri eğitiminin verilmesi,

-Bası yaralarının önlenmesinde pozisyonlama eğitiminin verilmesi,

-Vücut imajı ve farkındalığının artırılması yönünde benlik kavramının geliştirilmesi,

-Süreçte oluşabilecek duyu kayıpları için duyu eğitiminin verilmesi,

-Motivasyonel görüşmeler ile psikososyal destek sağlanması,

-Danışanın toplumdan yararlanabileceği kaynakların sağlanması.

Ergoterapi müdahalesinin sonuçları, yeme ve aktivite için daha sağlıklı rutinler, kilo verme ve bunu sürdürme, kişisel bakımda daha fazla bağımsızlık, gelişmiş benlik saygısı ve yaşam kalitesinin yükselmesini içerir.

Her zaman belirtildiği gibi bir hastalığa yakalanmadan önce önlenmesi için uygulamalar yapmak çok önemlidir. Obezitenin önlenmesinde birincil koruma ekibinde ergoterapistler de yer almalıdır.

Sağlığımız her şeyimizdir, ona iyi bakalım.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: